Η σημαντικότερη ανακάλυψη στην ψυχολογία της προσκόλλησης έγινε στο εργαστήριο του John Bowlby στο Λονδίνο τη δεκαετία του 1950
Τότε ήταν που ανακαλύφθηκε ότι τα μοτίβα επιλογής συντρόφου διαμορφώνονται στα τρία πρώτα χρόνια της ζωής και παραμένουν για πάντα στο άτομο, σύμφωνα με τον ανταποκριτή του И.
Ο οικείος πόνος αντί για ευτυχία
Ο ενήλικας εγκέφαλος έλκεται όχι από κάποιον που μπορεί να δώσει φροντίδα, αλλά από κάποιον που αναπαράγει το συναισθηματικό κλίμα της παιδικής ηλικίας.
Φωτογραφία: Pixabay
Αν οι γονείς ήταν ψυχροί ή απρόβλεπτοι, η ίδια ψυχρότητα και η απροσδιοριστία στις σχέσεις των ενηλίκων θα φαίνεται “σωστή”.
Το σώμα συγχέει τη φυσιολογική διέγερση του άγχους με σημάδια πάθους. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο ένας σύντροφος που κινείται μέσα και έξω από την εγγύτητα είναι πιο εθιστικός από ένα σταθερά ζεστό άτομο.
Η νευροβιολογική παγίδα
Το σύστημα ντοπαμίνης αυξάνεται ακριβώς σε στιγμές αβεβαιότητας, όταν η ανταμοιβή μπορεί να έρθει ή να μην έρθει. Πρόκειται για έναν αρχαίο μηχανισμό αναζήτησης που μετατρέπεται σε καταστροφικό αγκίστρι στις σχέσεις.
Ένα άτομο με αγχώδη τύπο προσκόλλησης θα επιλέγει επίμονα αποφυλακτικούς συντρόφους, επειδή είναι οι μόνοι με τους οποίους το δράμα φτάνει στη συνήθη έντασή του.
Ένας ήρεμος και προβλέψιμος υποψήφιος θα φαίνεται βαρετός, ακόμη και αν το μυαλό του κατανοεί την αξία του.
Σκιά της πρώτης εμπειρίας
Οι ψυχολόγοι το αποκαλούν “καταναγκαστική επανάληψη” – μια ασυνείδητη προσπάθεια να επαναλάβουμε ένα παλιό σενάριο και να κερδίσουμε αυτή τη φορά. Κάθε νέος σύντροφος, που μοιάζει με μια τραυματική φιγούρα από το παρελθόν, δίνει την ψευδαίσθηση μιας ευκαιρίας για θεραπεία.
Αλλά αυτή η ευκαιρία είναι ψεύτικη, επειδή το άλλο άτομο δεν χρειάζεται και δεν μπορεί να υπακούσει στους κανόνες του παιδικού σας δράματος. Εσύ έρχεσαι με ένα σενάριο, εκείνος με το δικό του, και η σύγκρουση φέρνει μόνο νέο πόνο.
Πώς να σπάσετε τον κύκλο
Το πρώτο βήμα είναι να αναγνωρίσετε ότι το αίσθημα των “πεταλούδων στο στομάχι” συχνά δεν σηματοδοτεί αγάπη, αλλά συνάντηση με μια παλιά γνώριμη δυσφορία. Γράψτε σε χαρτί πώς ήταν οι προηγούμενες σχέσεις σας και βρείτε κοινά σημεία στη συμπεριφορά αυτών που επιλέξατε.
Το δεύτερο βήμα είναι να δώσετε συνειδητά μια ευκαιρία σε κάποιον που δεν προκαλεί το συνηθισμένο δέος, αλλά επιδεικνύει συνεπή σεβασμό και ζεστασιά. Μετά από τρεις με τέσσερις μήνες, ο εγκέφαλος θα επανασυνδεθεί και θα αρχίσει να αποδέχεται την ηρεμία ως το νέο φυσιολογικό.
Η θεραπεία με έμφαση στην πρώιμη προσκόλληση αποδίδει αποτελέσματα μετά από μόλις έξι μήνες τακτικής εργασίας. Οι άνθρωποι μαθαίνουν να αναγνωρίζουν τις αυτόματες αντιδράσεις και να τις αντικαθιστούν με συνειδητές επιλογές.
Η πιο επικίνδυνη ψευδαίσθηση είναι ότι ο “σωστός” σύντροφος θα εμφανιστεί μια μέρα και θα τα λύσει όλα μόνος του. Κανείς δεν θα εμφανιστεί και δεν θα σπάσει τη συνήθειά σας να υποστηρίζετε κάποιον που δεν σας επιλέγει.
Η πραγματικότητα των επιλογών των ενηλίκων
Ο έρωτας των ενηλίκων δεν ξεκινάει με μια πτώση, αλλά με μια απόφαση. Δεν χρειάζεται να πηδήξεις στα βαθιά από το πρώτο ραντεβού – μπορείς και πρέπει να κοιτάξεις γύρω σου, να δοκιμάσεις υποθέσεις, να κάνεις άβολες ερωτήσεις.
Και την επόμενη φορά που η καρδιά σας θα χτυπήσει με την απροσεξία ή την εξαφανισμένη συμπεριφορά κάποιου, σταματήστε. Ρωτήστε τον εαυτό σας: είναι αυτό αγάπη ή απλώς ένας πολύ οικείος πόνος;
