Τα ευρήματα αυτά θα μπορούσαν να αλλάξουν τον τρόπο με τον οποίο σκεφτόμαστε για διαδικασίες όπως η μάθηση, η μνήμη και η λήψη αποφάσεων.
Οι επιστήμονες βρίσκονται πιο κοντά στην κατανόηση του τρόπου με τον οποίο ο εγκέφαλος δομεί τις πληροφορίες / photo depositphotos.com
Ο εγκέφαλος βοηθά τους ανθρώπους να πλοηγούνται στο χώρο, αλλά το σύστημα πλοήγησης λειτουργεί με παρόμοιο τρόπο για την οργάνωση των σκέψεων και των γνώσεων. Ο καθηγητής Christian Deller από το Ινστιτούτο Max Planck για τον εγκέφαλο και τις γνωστικές επιστήμες στη Λειψία διεξήγαγε πειράματα στα οποία σάρωσε τους εγκεφάλους των συμμετεχόντων ενώ έλυναν προβλήματα σε ένα εικονικό περιβάλλον παρόμοιο με ένα ηλεκτρονικό παιχνίδι. Για παράδειγμα, έπρεπε να οδηγήσουν ένα ταξί σε μια εικονική πόλη και να μεταφέρουν επιβάτες από το ένα σημείο στο άλλο, γράφει το Euronews.
Οι ερευνητές μέτρησαν την εγκεφαλική δραστηριότητα καθώς οι συμμετέχοντες στο πείραμα κινούνταν στην εικονική πόλη για να κατανοήσουν πώς κωδικοποιούνται οι πληροφορίες και πώς λαμβάνονται οι αποφάσεις. Η έρευνα έδειξε ότι οι ίδιοι εγκεφαλικοί μηχανισμοί που χρησιμοποιούνται για τον χωρικό προσανατολισμό εμπλέκονται επίσης στην οργάνωση της μνήμης και της γνώσης. Ο Doller εξήγησε ότι οι άνθρωποι χρησιμοποιούν συχνά χωρικές στρατηγικές για να οργανώσουν τις πληροφορίες, ακόμη και στην καθημερινή ζωή. Για παράδειγμα, έγγραφα ή σημειώσεις διατάσσονται στον εικονικό χώρο για να χαρτογραφήσουν τις συνδέσεις μεταξύ ιδεών ή εννοιών.
Το δημοσίευμα σημειώνει ότι η ιδέα θυμίζει το σύστημα του κοινωνιολόγου Niklas Luhmann, ο οποίος ευρετηρίασε χιλιάδες σημειώσεις του, δημιουργώντας ένα δομημένο σύστημα αρχείων, πιστεύοντας ότι έτσι λειτουργεί ο ανθρώπινος εγκέφαλος. Σύμφωνα με τον Doller, το σύστημα πλοήγησης του εγκεφάλου ενεργοποιείται κάθε φορά που οι άνθρωποι χρησιμοποιούν τον χώρο για να οργανώσουν πληροφορίες ή να απομνημονεύσουν δεδομένα.
Μια από τις σημαντικότερες ανακαλύψεις του Doller έγινε το 2010, όταν ο ίδιος και οι συνεργάτες του ανακάλυψαν εγκεφαλικά σήματα που σχετίζονται με τα λεγόμενα “κυτταρικά κύτταρα” – νευρικά κύτταρα που εμπλέκονται στον χωρικό προσανατολισμό. Τα κύτταρα αυτά είχαν παρατηρηθεί προηγουμένως σε τρωκτικά, αλλά η μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Nature, έδειξε ότι οι άνθρωποι χρησιμοποιούν έναν παρόμοιο μηχανισμό για να αναπαραστήσουν τη θέση και τον προσανατολισμό στο περιβάλλον.
Τα πειράματα έδειξαν ότι η δραστηριότητα αυτών των κυττάρων μπορεί να ανιχνευθεί με τη χρήση λειτουργικής απεικόνισης μαγνητικού συντονισμού όταν οι συμμετέχοντες βρίσκονται σε ένα εικονικό περιβάλλον.
Νέες ερευνητικές κατευθύνσεις
Ο καθηγητής Doller και η ομάδα του διερευνούν τώρα αν το σύστημα πλοήγησης του εγκεφάλου παίζει ευρύτερο ρόλο στις γνωστικές διεργασίες. Αναλύονται παράγοντες όπως η λήψη αποφάσεων, ο έλεγχος ενεργειών ή η συσσώρευση νέων γνώσεων. Ένας σημαντικός τομέας έρευνας είναι η ανάλυση του τρόπου με τον οποίο ο εγκέφαλος επεξεργάζεται τις κοινωνικές αλληλεπιδράσεις. Σε αυτά τα πειράματα, δύο συμμετέχοντες επιλύουν ταυτόχρονα ένα γνωστικό έργο, με κάθε συμμετέχοντα να παρακολουθείται σε ξεχωριστό εγκεφαλογράφο. Ο συγχρονισμός αυτών των συστημάτων σάρωσης και η ανάλυση της ταυτόχρονης εγκεφαλικής δραστηριότητας αποτελούν μια σημαντική τεχνική πρόκληση. Μπορούν να παράσχουν νέες γνώσεις σχετικά με τον τρόπο με τον οποίο οι άνθρωποι μαθαίνουν και συνεργάζονται.
Βραβείο Leibniz για την έρευνα του εγκεφάλου
Στον Christian Deller απονεμήθηκε το βραβείο Gottfried Wilhelm Leibniz για τη συμβολή του στην κατανόηση των μηχανισμών του εγκεφάλου. Πρόκειται για ένα από τα σημαντικότερα επιστημονικά βραβεία στη Γερμανία. Το βραβείο, αξίας 2,5 εκατομμυρίων ευρώ, θα επιτρέψει στον ερευνητή να επεκτείνει τα υπάρχοντα έργα και να αναπτύξει πιο σύνθετες μελέτες.
Τα 5 ηλικιακά στάδια του εγκεφάλου
Υπενθυμίζουμε ότι επιστήμονες του Πανεπιστημίου του Κέιμπριτζ έχουν καταλήξει στο συμπέρασμα ότι ο ανθρώπινος εγκέφαλος περνάει από διάφορες σαφώς καθορισμένες φάσεις κατά τη διάρκεια της ζωής, με βασικά σημεία καμπής να συμβαίνουν στις ηλικίες 9, 32, 66 και 83 ετών. Παράλληλα, ο εγκέφαλος παραμένει στη φάση της εφηβείας μέχρι να φτάσει περίπου τα 30 έτη. Στη συνέχεια ακολουθεί η φάση της ωριμότητας, ακολουθούμενη από τη γήρανση και την όψιμη γήρανση.
