Αποδείχθηκε ότι η ικανότητά του να χαλαρώνει και να διαστέλλει τα αιμοφόρα αγγεία παίζει καθοριστικό ρόλο. Η μελέτη διεξήχθη από ειδικούς του Πανεπιστημίου του Waterloo. Η εργασία δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Mathematical Biosciences (MB).
Η υψηλή αρτηριακή πίεση ή υπέρταση επηρεάζει περισσότερους από ένα δισεκατομμύριο ανθρώπους παγκοσμίως και αποτελεί μία από τις κύριες αιτίες καρδιαγγειακών παθήσεων και εγκεφαλικών επεισοδίων. Από καιρό είναι γνωστό ότι οι προεμμηνοπαυσιακές γυναίκες έχουν λιγότερες πιθανότητες να αναπτύξουν υπέρταση από ό,τι οι άνδρες ή οι μετεμμηνοπαυσιακές γυναίκες. Οι επιστήμονες έχουν αποδώσει το αποτέλεσμα αυτό στη δράση των οιστρογόνων, αλλά ο μηχανισμός της προστατευτικής τους δράσης παρέμενε ασαφής για μεγάλο χρονικό διάστημα.
Για να το καταλάβουν, οι ερευνητές χρησιμοποίησαν ένα μαθηματικό μοντέλο που περιγράφει το έργο του καρδιαγγειακού συστήματος και των νεφρών.
Το μοντέλο αυτό τους επιτρέπει να “ενεργοποιούν” ξεχωριστά διαφορετικές βιολογικές επιδράσεις και να παρατηρούν πώς καθεμία από αυτές επηρεάζει την αρτηριακή πίεση.
Σύμφωνα με την Anita Leighton, καθηγήτρια Εφαρμοσμένων Μαθηματικών, η οποία ηγήθηκε της εργασίας, τα οιστρογόνα επηρεάζουν πολλές διεργασίες στο σώμα, από τον τρόπο με τον οποίο αντιδρούν τα αιμοφόρα αγγεία μέχρι τον τρόπο με τον οποίο τα νεφρά ρυθμίζουν τα επίπεδα υγρών. Ωστόσο, η μοντελοποίηση έδειξε ότι ο πιο σημαντικός παράγοντας είναι η ικανότητα της ορμόνης να προκαλεί αγγειοδιαστολή – τη διαστολή των αιμοφόρων αγγείων.
“Τα οιστρογόνα συχνά εξετάζονται μόνο στο πλαίσιο της αναπαραγωγικής υγείας, αλλά στην πραγματικότητα παίζουν πολύ ευρύτερο ρόλο στον τρόπο λειτουργίας του σώματος. Επηρεάζει τον τρόπο με τον οποίο ανταποκρίνονται τα αιμοφόρα αγγεία, τον τρόπο με τον οποίο τα νεφρά ρυθμίζουν τα υγρά και τον τρόπο με τον οποίο αλληλεπιδρούν διάφορα συστήματα του σώματος”, εξήγησε η Leighton.
Η διαστολή των αιμοφόρων αγγείων διευκολύνει τη ροή του αίματος και συμβάλλει στη διατήρηση της φυσιολογικής αρτηριακής πίεσης. Είναι αυτή η επίδραση που το μοντέλο έδειξε ότι είναι ζωτικής σημασίας για την προστασία των γυναικών από την υπέρταση πριν από την εμμηνόπαυση.
Το μοντέλο που ανέπτυξαν οι ερευνητές βασίζεται σε εργαστηριακά δεδομένα και τους επιτρέπει να αναπαράγουν τις διαδικασίες που συμβαίνουν στο σώμα με μεγάλη ακρίβεια. Δίνει στους επιστήμονες τη δυνατότητα να δοκιμάσουν διαφορετικά σενάρια, κάτι που είναι αδύνατο να γίνει σε πειράματα με ανθρώπους.
Επιπλέον, η μοντελοποίηση επέτρεψε τη σύγκριση της αποτελεσματικότητας διαφορετικών φαρμάκων για τη θεραπεία της υπέρτασης. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι οι αναστολείς των υποδοχέων της αγγειοτενσίνης – φάρμακα που εμποδίζουν την αγγειοσύσπαση – μπορεί να είναι πιο αποτελεσματικοί για τις γυναίκες. Σύμφωνα με τους υπολογισμούς των επιστημόνων, μπορεί να λειτουργούν καλύτερα από τους αναστολείς του μετατρεπτικού ενζύμου της αγγειοτενσίνης, ακόμη και μετά την εμμηνόπαυση, όταν το επίπεδο των οιστρογόνων μειώνεται.
Οι επιστήμονες ελπίζουν ότι τέτοια μοντέλα θα βοηθήσουν στην ανάπτυξη ακριβέστερων και εξατομικευμένων προσεγγίσεων για τη θεραπεία των καρδιαγγειακών παθήσεων.
